Rodzaje gleb

Gleba stanowi wierzchnią warstwę powłoki ziemskiej litosfery, ma zdolność do przekazywania składników odżywczych roślinom. Żyzność gleby zależna jest od ilości składników mineralno-organicznych. Ilość składników odżywczych w glebie kształtowana jest przez klimat i organizmy żywe.

Żyzność gleby uzależniona jest od ilości rozkładu materii organicznej, która pochodzi od obumarłych zwierząt i rozkładu roślin. Gleba staje się magazynem substancji odżywczych i wody, co konieczne jest dla rozwoju roślin, ponadto umożliwia zakorzenienie roślinności oraz chroni korzenie przed skrajnymi warunkami atmosferycznymi.

Rodzaje gleby – podział i klasyfikacja

Glebę można podzielić na kilka warstw, które można sklasyfikować na podstawie profilu gleby. Warstwy glebowe określa się mianem poziomu genetycznego gleby.

  • Poziom próchniczy – warstwa ściółki, gromadząca materię organiczną.
  • Poziom wymywania – z tej warstwy woda wymywa minerały i cząstki organiczne.
  • Poziom wmywania – zatrzymują się w niej cząstki mineralne i organiczne.
  • Skała macierzysta – w tej warstwie tworzy się gleba i od niej zależy jakiej klasy będzie ziemia dla rolnika.

Dowiedz się, gdzie rośnie najstarsze drzewo świata i jakie jest najstarsze drzewo w Polsce?

Podział gleby pod względem struktury

Strukturalna jakość gleby określana jest na podstawie wielkości cząstek mineralnych wraz z organicznymi, które tworzą kształt gleby – ziarnistość. Od struktury gleby zależy jej retencja – zdolność do gromadzenia oraz zatrzymywania wody.

Strukturę gleby dzielimy na:

  • Glebę kamienistą – składającą się z kamieni i przynajmniej 80% żwiru, kamienista gleba nie nadaje się pod uprawę.
  • Glebę piaszczystą – gleba jest lekka i sypka, widać wyraźnie ziarna piasku, ma jasną barwę, nie zatrzymuje wody, co widać po deszczu, nie tworzą się na powierzchni gleby kałuże. Gleba piaszczysta przepuszcza wodę do niższych warstw, gdzie wraz z wodą gromadzą się wartości mineralne, stąd niższy urodzaj.
  • Gleba gliniasta – glina słabo przepuszcza wodę, przez dużą zawartość iłu i małą ilość powietrza. Na powierzchni gliniastej gleby tworzą się kałuże, a po wyschnięciu ziemia ma popękaną strukturę. Gliniasta ziemia skutecznie zatrzymuje promienie słońca, blokując ciepło z powierzchni, opóźnia rozwój roślinności wiosną. Gliniasta gleba ma tendencję do przemarzania, co zmusza uprawiającego do okrywania na zimę roślinności.
  • Gleba marglowa i wapienna – zawiera do 40% wapnia, szybko się nagrzewa, przez co szybko schnie. Nadaje się pod uprawy dopiero po dostarczeniu składników odżywczych poprzez nawożenie lub dostarczenie próchnicy.
  • Gleba lessowa – urodzajna gleba, dzięki drobnym cząsteczkom bogatym w wapń. Gleba nie wymaga intensywnego nawożenia, ma dobre właściwości retencyjne, co sprawia, że jest doskonałym podłożem pod uprawę.
  • Gleba torfowa – nie nadaje się do uprawy, gdyż składa się tylko z materii organicznej. Gleba torfowa magazynuje bardzo duże ilości wody, za to zawiera mało związków przyswajalnych przez roślinność. Charakterystyczny dla torfowej gleby jest kwaśny odczyn, dlatego gleba ta sprawdza się dobrze jako dodatek do gleb zmineralizowanych.

Rodzaje gleb na świecie

Gleby ciężkie, czyli iły i gliny, na których roślinność rośnie bardzo opornie, ze względu na słabą przepuszczalność powietrza i wody. Gleba ciężka bardzo długo wysycha, a w słoneczne dni słabo się nagrzewa. Aby poprawić żyzność gleby, dodaje się do niej torf i piasek, składniki te są niezbędne dla utrzymania optymalnych warunków uprawy.

Gleby lekkie, czyli rdzawe bielicowe i bielice, tworzone głównie z piasków, gleby są przewiewne, przepuszczają wodę i składniki mineralne. W celu użyźnienia gleby jest ona nawożona obornikiem i kompostem, skutecznie wzbogaca tę warstwę w odpowiednie wartości i sprzyjającą uprawę.

Gleby próchnicze, charakteryzują się czarnym lub brązowym kolorem. Gleba próchnicza gromadzi odpowiednią ilość wody i powietrza. Pozwala na dobre ukorzenienie się roślinności i wzbogaca je w potrzebne składniki pokarmowe. Stosując mieszankę gleby próchniczej z lekką, poprawia magazynowanie wody, a mieszanka z glebą ciężką, poprawia jej przewiewność.

Dowiedz się również, jak wykorzystać kurtynę wodną do nawadniania gleby.

Rodzaje gleb w Polsce

Określenie klasy bonitacyjnej gleby pozwala szablonować kryteria uprawy roślin. W Polsce jest 6 klas jakości gleby. Jakość klasy zależna jest od żyzności, która ma wpływ na łatwość uprawy, ponadto określa stosunek wodny, który w klasie bonitacyjnej gleby, wskazuje na zdolność do retencji.

Klasa 1 i 2 to gleby o bardzo dobrych parametrach pod kątem uprawy rolnej, stanowią one tylko 3,5% powierzchni Polski.

Klasa 3 i 4 to gleby o średnio lepszych i średnich parametrach, zajmują powierzchnię 62,5% naszego kraju.

Klasy 5 i 6 to gleby złej i bardzo złej jakości, skrajnie nadające się do uprawy, w Polsce stanowią 34% powierzchni.

Rodzaje gleb – próbki gleb

W próbce gleby oprócz podstawowych parametrów, jak retencja i rodzaj gleby, badane jest pH gleby – czyli stopień kwaśności gleby.

  • Bardzo kwaśne gleby – z przewagą jonów glinu – pH poniżej 4,5
  • Kwaśne gleby – 4,6-5,5 pH
  • Lekko kwaśne gleby – 5,6-6,5 pH
  • Obojętne gleby – 6,6 – 7,2 pH
  • Zasadowe gleby – z przewagą jonów wapnia – powyżej 7,3 pH

Aby zmierzyć jakość gleby w ogrodzie, należy wykopać kilka dołów na głębokość 60-80 cm. Mierząc ścianę ciemnej gleby, dowiemy się, ile wartościowej ziemi wypełnia ogród. Warstwa mieszcząca się w przedziale 10-30 cm grubości to dobra ziemia pod uprawę, warstwa poniżej 10 cm na ogół jest jałowa i wymaga nawożenia.

Gdzie kupić?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here